file 1387442047

แนวโน้มโลก 2050 (ตอนที่ 3) : สังคมโลก…สังคมผู้สูงอายุ

file 1387442047กรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

ข้อมูลขององค์การสหประชาชาติ พบว่าในปี 2047 จะเป็นครั้งแรกของโลกที่จำนวนประชากรอายุ 60 ปี มีมากกว่าประชากรเด็กบทความก่อนหน้านี้ ผมได้กล่าวถึงแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างทางเศรษฐกิจของโลกในปี 2050 ไปแล้วว่าจะมีทิศทางในอนาคตเป็นอย่างไร ประเทศใดบ้างที่จะก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจต่อไป และประเทศไทยควรปรับตัวอย่างไรให้สอดคล้องกับทิศทางการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจของโลกในอนาคต

ทว่า ยังมีความเปลี่ยนแปลงที่สำคัญอีกด้านหนึ่ง คือ การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างทางสังคม เนื่องจากว่าการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางสังคมเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและโครงสร้างทางเศรษฐกิจ ด้วยเหตุนี้ ผมขอนำเสนอแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างทางสังคมสำคัญที่จะเกิดขึ้นในปี 2050 ดังต่อไปนี้

ลักษณะโครงสร้างทางสังคมในอีก 40 ปีข้างหน้า จะเปลี่ยนแปลงไปเป็นสังคมแห่งผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ หรือกล่าวได้ว่า สังคมโลกในอนาคตจะเป็นสังคมที่ผู้สูงอายุครอบครองก็เป็นได้ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างประชากรของโลก ที่คนเกิดน้อยลงและอายุยืนมากขึ้น ทำให้ประชากรทั่วโลกจะมีอายุเฉลี่ยยืนยาวขึ้นอย่างน้อย 9 ปี และประชากรทั่วโลกที่มีอายุมากกว่า 65 ปี จะมีจำนวน 2 พันกว่าล้านคน คิดเป็นสัดส่วนได้ 1 ใน 5 หรือร้อยละ 20 ของประชากรทั้งโลก ซึ่งพบได้ในเกือบทุกประเทศแถบยุโรป โดยเฉพาะประเทศอิตาลี เยอรมัน อังกฤษ และสแกนดิเนเวีย รวมไปถึงประเทศญี่ปุ่น ที่เป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ตั้งแต่ปี 2010 และจากข้อมูลขององค์การสหประชาชาติ พบว่า ในปี 2047 จะเป็นครั้งแรกของโลกที่จำนวนประชากรอายุ 60 ปี จะมีมากกว่าจำนวนประชากรเด็ก นอกจากนี้ จากการคาดการณ์จำนวนประชากรผู้สูงอายุในปี 2050 ในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบว่า ประเทศไทยเป็นประเทศที่จะมีจำนวนประชากรผู้สูงอายุมากเป็นอันดับที่ 2 คือ รองจากประเทศสิงคโปร์ และประเทศลาว เป็นประเทศที่มีสัดส่วนของจำนวนประชากรผู้สูงอายุต่ำที่สุดในกลุ่ม

(more…)
conflict

สื่อสารเก่ง นำทีมแกร่ง

conflictงานวันนี้
ปีที่ 16 ฉบับที่ 708 วันที่ 14-21 ตุลาคม 2557

 

ผู้บริหาร 2 คน พูดกับทีมงาน หลังจากพบความผิดพลาดเกิดขึ้น….

ผู้บริหารคนที่ 1 …?ทำงานกันผิดพลาดแบบนี้….ถ้าครั้งหน้าไม่ดีขึ้น ผมจะตัดเงินเดือนไม่ใช่คุณคนเดียวนะ แต่จะตัดเงินเดือนทั้งทีมเลย และถ้าไม่ดีขึ้นอีก ก็เตรียมหางานใหม่ได้เลย?

ผู้บริหารคนที่ 2 ….?ไหนลองวิเคราะห์สิว่า ความผิดเกิดตรงไหน และจะแก้ไขอย่างไร หวังว่า บทเรียนครั้งนี้ จะทำให้เราเรียนรู้และไม่ผิดพลาดอีก ผมเชื่อมั่นในความสามารถของพวกเราทุกคน ขอบคุณในความตั้งใจทำงานมาโดยตลอด?

ถ้าเราเป็นหนึ่งในทีมงาน คิดว่า เราอยากจะทำงานร่วมกับผู้บริหารงานคนไหนมากกว่ากัน?…ถ้าเลือกได้ คงเลือกทำงานกับคนที่ 2 เพราะรู้สึกว่า มีกำลังใจ มีความเชื่อมั่นในตัวเองที่จะทำงานให้ดีขึ้น มากกว่าการทำงานด้วยความกลัวว่าจะถูกตัดเงินเดือน หรือถูกให้ออกจากงาน…

(more…)
multicultural hands hold earth opt

แนวโน้มโลก 2050 (ตอนที่ 2) : โครงสร้างของเศรษฐกิจโลก

multicultural hands hold earth optกรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

หลังจากที่ได้นำเสนอทิศทางการเปลี่ยนแปลงของโลกด้านโครงสร้างประชากรทรัพยากรธรรมชาติและทรัพยากรมนุษย์ที่กำลังจะเกิดขึ้นในปี 2050 ผ่านบทความตอนที่แล้วในตอนนี้ผมจึงอยากนำเสนอประเด็นเกี่ยวกับทิศทางการเปลี่ยนแปลงของโลกในมิติอื่นๆ เพิ่มเติมโดยเฉพาะอย่างยิ่งมิติการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างทางเศรษฐกิจของโลกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางใดประเทศใดบ้างที่จะก้าวเข้ามาเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจต่อไปในปี 2050 และประเทศไทยควรปรับตัวอย่างไรให้สอดคล้องกับทิศทางการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจของโลกในอนาคต

ทั้งนี้ในปี 2050 เหล่าประเทศที่จะก้าวเข้ามามีบทบาทอย่างมากทางเศรษฐกิจต่อไป คือ กลุ่มประเทศอันได้แก่บราซิลรัสเซียอินเดียจีนเกาหลีใต้และไนจีเรีย ซึ่งผมจะขออธิบายว่าเหตุใดกลุ่มประเทศข้างต้นจึงมีแนวโน้มที่จะเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจของโลกในอนาคต โดยจะขอยึดการคาดการณ์ทางเศรษฐกิจปี 2050 ของบริษัทGoldman Sachs เป็นหลักสำหรับการอธิบาย

1. บราซิล

ปัจจุบันประเทศบราซิลเป็นแกนนำทางเศรษฐกิจของทวีปอเมริกาใต้โดยมีGDP สูงที่สุดในทวีปมีความพร้อมด้านพลังงานและแรงงานจำนวนมากเป็นผู้ส่งออกหลักในด้านวัตถุดิบเพื่อการผลิตเช่นเหล็กและอะลูมิเนียมทั้งนี้ประเทศบราซิลยังเป็นแหล่งผลิตสินค้าเกษตรที่ใหญ่ที่สุดของโลกเช่นกาแฟข้าวโพดถั่วเหลืองในปี 2050 บราซิลจะเป็นประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 4 ของโลกรองจากจีนสหรัฐฯและอินเดีย

(more…)
GE hands

แนวโน้มโลก 2050 (ตอนที่ 1)

GE handsกรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

ผมได้รับเชิญให้เข้าร่วมงานเสวนา”การจัดการด้าน Supply Chain และ Logistics เพื่อเตรียมพร้อมรองรับประชาคมอาเซียน”ซึ่งจัดโดยวิทยาลัยนานาชาติ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ภายใต้หัวข้อบรรยายเรื่อง “Global Trend 2050 (แนวโน้มโลกปี 2050)” ซึ่งผมได้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงสำคัญที่กำลังจะเกิดขึ้นภายในปี 2050 บทความนี้จะกล่าวถึงสิ่งที่ผมได้นำเสนอไปในงานเสวนาดังกล่าว โดยในตอนแรกจะกล่าวถึงทิศทางการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรโลกในปี 2050 ว่าจะเปลี่ยนไปอย่างไร ส่งผลอย่างไรต่อทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่อย่างจำกัดและทรัพยากรมนุษย์ รวมทั้งการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว

เมื่อดูจากการคาดการณ์จำนวนประชากรโลกปี 2050 พบว่า จำนวนประชากรโลกจะเพิ่มขึ้น 38% จาก 6.9 พันล้านคน เป็น 9.6 พันล้านคน โดยประชากรจะมีอายุเฉลี่ยยืนยาวขึ้นอย่างน้อย 9 ปี ประชากรอายุ 15-64 ปีจะเพิ่มขึ้น 33% ในขณะที่ประชากรอายุมากกว่า 65 ปีคาดว่าจะเพิ่มขึ้นถึง 181% ดังนั้น หากพิจารณาแนวโน้มดังกล่าวประกอบกับทรัพยากรธรรมชาติที่มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องอันเนื่องมาจากหลากหลายปัจจัย จะเห็นได้ว่าการตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงด้านทรัพยากรธรรมชาติที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคตอันได้แก่ อาหาร น้ำ และพลังงาน รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงด้านทรัพยากรมนุษย์วัยแรงงาน จึงเป็นเรื่องจำเป็นและสำคัญ

(more…)
9e6f39f38eaf47c38b60c93ab2b474a7

“อาหารที่ถูกทิ้ง” (Food Waste) : ปัญหาท้าทายรัฐบาลเกาหลีใต้ (2)

9e6f39f38eaf47c38b60c93ab2b474a7กรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

 

บทความครั้งที่ผ่านมาผมได้พูดถึงปัญหาอาหารที่ถูกทิ้ง (Food Waste) และแนวทางการแก้ปัญหาดังกล่าวของรัฐบาลฮ่องกงอาทิ การลดปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งของคนในชุมชน การบริจาคอาหารผ่านโครงการต่างๆ การคิดราคาขยะ และการคัดแยกขยะ เป็นต้น ในครั้งนี้ผมอยากเสนอบทเรียนเพิ่มเติมสำหรับนโยบายการแก้ปัญหาอาหารที่ถูกทิ้งที่ประเทศไทยสามารถเรียนรู้เพิ่มเติมได้จากประเทศเกาหลีใต้ ซึ่งมีปัญหาเรื่องอาหารที่ถูกทิ้งเช่นเดียวกับฮ่องกง

ประเทศเกาหลีใต้ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่ต้องเผชิญกับปัญหาอาหารที่ถูกทิ้งไม่ต่างอะไรกับหลายประเทศทั่วโลก เพราะเมื่อพิจารณาปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งระหว่างปี 2008 และ 2012 พบว่า อาหารที่ถูกทิ้งมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นถึงร้อยละ 3 ต่อปี อีกทั้งเมื่อพิจารณาเฉพาะปี 2012 ประเทศเกาหลีใต้ ต้องรับมือกับปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งมากกว่า 17,000 ตันในแต่ละวัน ซึ่งสูงกว่าไต้หวันถึง 3 เท่า ในขณะที่เกาหลีใต้มีปริมาณประชากรมากกว่าไต้หวันเพียง 2 เท่า ดังนั้นการลดปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งของคนในชาติ จึงถูกนำมาเป็นนโยบายหลักของรัฐบาลเกาหลีใต้ในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว

(more…)
60334

“อาหารที่ถูกทิ้ง” (Food Waste) : ผลกระทบของปัญหาอาหารที่ถูกทิ้ง (3)

60334กรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

 

ปัญหาอาหารที่ถูกทิ้ง (Food Waste) ไม่ได้เป็นปัญหาที่เฉพาะฮ่องกง และ เกาหลีใต้ให้ความสำคัญและพยายามแก้ไขอย่างที่ผมได้เขียนไว้ผ่านบทความทั้ง 2 ครั้งที่ผ่านมาเท่านั้น แต่กลุ่มประเทศในสหภาพยุโรป ณ ปัจจุบันให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาดังกล่าวเช่นเดียวกัน ทั้งนี้เพราะ ณ ปัจจุบัน กลุ่มประเทศในสหภาพยุโรปมีปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งกว่า 90 ล้านตันต่อปี อันส่งผลทำให้สหภาพยุโรปมีเป้าหมายในการลดปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งให้เหลือเพียง 50 เปอร์เซ็นต์ในปี 2025

ทั้งนี้ สำหรับประเทศที่พัฒนาแล้ว อย่างประเทศในสหภาพยุโรป ปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดขึ้นระหว่างการผลิต และการเก็บเกี่ยวอาหารเหมือนอย่างในประเทศกำลังพัฒนา แต่เกิดขึ้นจากผู้บริโภคเป็นหลัก (คิดเป็น 40% ของอาหารที่ถูกทิ้งทั้งหมด) ดังนั้น เพื่อแก้ปัญหาเรื่องนี้อย่างมีประสิทธิภาพ การสร้างจิตสำนึกของคนในประเทศให้ตระหนักรู้ถึงผลกระทบเชิงลบอันเกิดจากอาหารที่ถูกทิ้งจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ

(more…)
food-waste1

“อาหารที่ถูกทิ้ง” (Food Waste) : ปัญหาท้าทายรัฐบาลฮ่องกง (ตอนที่ 1)

food-waste1กรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

การปรับตัวเพื่อรับมือกับปริมาณอาหารที่ถูกทิ้ง (Food Waste) ของรัฐบาลฮ่องกง ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในนโยบายที่สำคัญที่ประเทศทั่วโลกควรจับตามอง เพราะเมื่อดูจากปริมาณขยะที่ถูกทิ้งต่อวันในปีที่ผ่านมานั้น พบว่ากว่า 36 เปอร์เซ็นต์ของขยะทั้งหมดหรือ 9,278 ตัน คือปริมาณอาหารที่ถูกทิ้ง อันมีสัดส่วนมากกว่า 1 ใน 3 ของขยะทั้งหมด ดังนั้นการตัดสินใจประกาศนโยบายของรัฐบาลเพื่อลดปริมาณอาหารที่ถูกทิ้งลง 10 เปอร์เซ็นต์ใน 3 ปีข้างหน้า และ 40 เปอร์เซ็นต์ในปี 2022 นั้น ถือได้ว่าเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้อง เหตุเพราะ ณ ปัจจุบัน ขยะในฮ่องกงมีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ และ หากรัฐบาลฮ่องกงไม่มีนโยบายเพื่อรับมือกับปัญหาดังกล่าว มีแนวโน้มว่า ฮ่องกงอาจต้องเผชิญกับปัญหาขยะล้นเมืองในอนาคตเป็นแน่ ดังนั้น ในบทความนี้ผมจึงอยากนำเสนอ 2 แนวทางที่สำคัญของรัฐบาลฮ่องกงในการรับมือกับปัญหาดังกล่าว

(more…)
O4

เผชิญหน้าธรรมชาติ’อคติ'(1)

O4

โลกวันนี้วันสุข
คอลัมน์ : HR Tips

สาวออฟฟิศคนหนึ่งบ่นใหเพื่อนฟังว่า “ฉันรู้สึกว่าหัวหน้างานปฏิบัติต่อฉันแตกต่างจากพนักงานที่หน้าตาดี เขาไม่สนใจฉันเลย เขาต้องไม่ชอบที่ฉันอ้วนแน่ๆ” อีกคนหนึ่งตัดพ้อกับเพื่อนหลังพบกันว่า ตนเองไม่ได้รับคัดเลือกให้เข้าทำ งาน “ฉันคงไม่ได้งานนี้หรอก แม้ว่าคุณสมบัติและประสบการณ์ทำงานไม่ได้แตกต่างจากผู้สมัครคนอื่นๆ แต่ผู้สัม ภาษณ์บอกว่าการที่ฉันมีน้ำหนักมากเกินไปอาจเป็นอุปสรรค ไม่คล่องตัวในการทำงาน” สาว 2 คน
(more…)
knowledgeeconomy2

ปัจจัยหลักที่ก่อให้เกิดเศรษฐกิจฐานความรู้ (Knowledge Based Economy)

knowledgeeconomy2กรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม ที่ผ่านมา ผมได้รับเชิญไปบรรยายพิเศษเรื่อง “เศรษฐกิจโลก … เวลาแห่งความเปลี่ยนแปลง” ในงานสัมมนาการส่งเสริมด้านการพัฒนาเศรษฐกิจอาเซียน ในการบรรยายครั้งนี้ ผมได้คาดการณ์ความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกไว้หลายด้าน แต่ในบทความนี้ผมจะกล่าวถึงเฉพาะประเด็นการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกสู่ “เศรษฐกิจฐานความรู้”

การเข้าสู่เศรษฐกิจฐานความรู้เป็นไปตามแนวคิด “คลื่นอารยะ 7 ลูก” ที่ผมได้วิเคราะห์ไว้ในหนังสือ “สยามอารยะ แมนนิเฟสโต : แถลงการณ์สยามอารยะ” ซึ่งกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงของอารยธรรมของโลกจากคลื่นลูกที่ 0 คือสังคมเร่ร่อน สู่คลื่นลูกที่ 1 – 3 คือ สังคมเกษตรกรรม สังคมอุตสาหกรรม และสังคมข้อมูลข่าวสารตามลำดับ และปัจจุบัน โลกกำลังจะเข้าสู่คลื่นลูกที่ 4 คือ สังคมแห่งความรู้

(more…)
kutfejl

การเปลี่ยนแปลงด้านการวิจัยและการพัฒนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในอนาคต (จบ)

kutfejlกรุงเทพธุรกิจ
คอลัมน์ : ดร.แดน มองต่างแดน

บทความที่ผ่านมาผมกล่าวถึงเนื้อหาส่วนหนึ่งจากบรรยายพิเศษในงาน International Conference on Arts and Science 2014 ที่จังหวัดสงขลา โดยอธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของการวิจัยและพัฒนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อันได้แก่ การขยายตัวแบบก้าวกระโดดในการลงทุนด้านวิจัยและพัฒนา ขอบเขตงานวิจัยที่กว้างขึ้นสู่ระดับภูมิภาค และการแข่งขันด้านการวิจัยและพัฒนาที่มีรุนแรงมากขึ้น

บทความชิ้นนี้เป็นเนื้อหาที่ต่อเนื่องจากครั้งก่อน โดยผมจะกล่าวถึงแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของการวิจัยและพัฒนาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อีก 3 ประการ ซึ่งเป็นผลกระทบที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจของอาเซียนภายหลังการรวมตัวกันเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน

(more…)