ยูโร 2012 จอดำ และการคุ้มครองผู้บริโภค

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

ประเด็นข่าวที่สื่อสารมวลชนและสังคมกำลังให้ความสนใจกันมาก คือ ปรากฏการณ์ทีวีจอดำในช่วงของการถ่ายทอดสดการแข่งขันฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปหรือยูโร 2012 ของทีวีแบบบอกรับสมาชิก ทั้งๆ ที่เป็นการถ่ายทอดผ่านช่องฟรีทีวี

ปรากฏการณ์นี้ทำให้เกิดข้อถกเถียงอย่างกว้างขวางในสังคม โดยส่วนใหญ่เป็นข้อถกเถียงเพื่อสนับสนุนให้ปลดล็อคการถ่ายทอดสดฟุตบอลยูโร เช่น การอ้างว่าฟรีทีวีเป็นสิทธิที่ประชาชนควรเข้าถึง หรือการถ่ายทอดฟุตบอลเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาของเยาวชนที่เล่นฟุตบอล เป็นต้น

แต่โดยสรุปแล้ว ข้อถกเถียงในเวลานี้เป็นการต่อสู้ระหว่างสองหลักคิด คือ หลักความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ ซึ่งใช้เหตุผลทาง

(more…)

วัยรุ่นตกงาน: ปัญหาใหญ่เศรษฐกิจโลก

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

ในเวลานี้ปัญหาใหญ่ประการหนึ่งที่ผู้กำหนดนโยบายทั่วโลกต้องเผชิญ คือ การว่างงานในกลุ่มวัยรุ่น โดยนับตั้งแต่เศรษฐกิจโลกต้องเผชิญกับวิกฤติทางการเงินในปี 2551 ? 2552 อัตราการว่างงานของคนหนุ่มสาวในระดับโลกเพิ่มขึ้นสูงมากที่สุดเป็นประวัติการณ์และปัจจุบันการหางานที่ดีให้กับนักศึกษาที่เพิ่งจบใหม่และกำลังเข้าสู่ตลาดแรงงานเป็นครั้งแรกยังคงเป็นเรื่องยากในหลายประเทศ

คนหนุ่มสาวในประเทศพัฒนาแล้วที่ร่ำรวยได้รับผลกระทบมากเป็นพิเศษ เนื่องจากเศรษฐกิจที่ชะลอตัวเป็นเวลานานและการปรับลดงบประมาณเพื่อลดการขาดดุลและแก้ไขปัญหาหนี้สาธารณะในประเทศ เช่น กรีซ ที่ซึ่งอัตราการว่างงานของคนหนุ่มสาวนั้นสูงกว่าร้อยละ 51

(more…)

Trinity of Impossibility: การจัดการศึกษาอย่างทั่วถึง มีคุณภาพ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

การประท้วงอดข้าวของนักเรียนโรงเรียนบดินทรเดชาเป็นกระแสข่าวที่ร้อนแรงในช่วงเปิดเทอม ถึงแม้ว่าประเด็นของการเรียกร้องเป็นเรื่องการไม่ได้รับสิทธิเข้าศึกษาต่อในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในโรงเรียนเดิม ซึ่งเกี่ยวข้องกับระบบการคัดเลือกนักเรียนเข้าศึกษาในโรงเรียน แต่กรณีนี้ได้ถูกนำไปเชื่อมโยงกับประเด็นอื่นๆ ในระบบการศึกษาไทย อาทิ ความไม่เท่าเทียมกันของคุณภาพของโรงเรียน การจ่ายเงินแป๊ะเจี๊ยะเพื่อแลกสิทธิการเข้าเรียนในโรงเรียนที่มีชื่อเสียง ฯลฯ

?

รัฐบาลในยุคสมัยต่างๆ เน้นความพยายามในการกระจายโอกาสทางการศึกษาอย่างทั่วถึง โดยผู้เรียนไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่ปัญหาคือ งบประมาณที่ต้องใช้มีจำนวนสูงมาก แต่รัฐบาลมีงบประมาณจำกัด ระบบการศึกษาไทยจึงประสบความสำเร็จเฉพาะด้านปริมาณเท่านั้น แต่คุณภาพของการศึกษายังเป็นปัญหามาก และโรงเรียนต่างๆ มีความแตกต่างของคุณภาพการศึกษาค่อนข้างสูง

(more…)

การสร้างแบรนด์ประเทศในศตวรรษที่ 21 เป็นอย่างไร? (2)

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

ในสัปดาห์ที่แล้วผมได้เล่าให้ฟังถึงประเด็นที่ผมได้บรรยายในงานประชุมทางวิชาการด้านการตลาดระดับนานาชาติชื่อ Institute of Business Administration?s International Conference on marketing หรือ IBA-ICM2012 ที่เมืองการาจี ประเทศปากีสถาน ในหัวข้อ “Branding a Nation in the 21st Century” หรือการสร้างแบรนด์ประเทศในศตวรรษที่ 21 เอาไว้บางส่วน ในสัปดาห์นี้ผมจะมาอธิบายในประเด็นที่เหลือ

การสร้างแบรนด์ประเทศในศตวรรษที่ 21 จะแตกต่างออกไปจากปัจจุบัน คือนอกจากจะมีวัตถุประสงค์ที่เพิ่มขึ้นจากเดิม มีขอบเขตกว้างขึ้นกว่าเดิมและมีเครื่องมือที่หลากหลายมากขึ้นแล้ว ยังมีลักษณะที่เปลี่ยนแปลงไปดังนี้

หุ้นส่วนที่เข้ามาเกี่ยวข้องมากขึ้น

ในอดีตเรื่องการทำ Nation branding นั้นเป็นความรับผิดชอบของรัฐ หน่วยงานต่างๆ เช่น การส่งเสริมการท่องเที่ยว การ

(more…)

การสร้างแบรนด์ประเทศในศตวรรษที่ 21 เป็นอย่างไร? (1)

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

เมื่อช่วงต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ผมมีโอกาสเข้าร่วมการประชุมวิชาการระดับนานาชาติด้านการตลาดชื่อ Institute of Business Administration?s International Conference on marketing หรือ IBA-ICM2012 ที่เมืองการาจี ประเทศปากีสถาน มีนักวิชาการจากทั่วโลกไม่ว่าจะเป็นอังกฤษ เยอรมัน บังกลาเทศ เนปาล หรือเลบานอน เป็นต้น เข้าร่วมด้วย โดยเนื้อหาหลักของการประชุมนี้ คือ ?Contemporary Trends in Marketing? ซึ่งผมเองได้รับเกียรติให้กล่าวปาฐกถาเปิดในเช้าวันแรกของการประชุมในหัวข้อ “Branding a Nation in the 21st Century” หรือการสร้างแบรนด์ประเทศในศตวรรษที่ 21

ผมมีโอกาสได้เขียนถึงเรื่องการสร้างแบรนด์ประเทศหลายครั้งในช่วงที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นความหมาย ความสำคัญ ตัวอย่างของการสร้างแบรนด์ประเทศ (ผู้อ่านสามารถอ่านเพิ่มเติมแนวคิดเรื่องนี้ได้ในบทความเรื่อง ?การสร้างแบรนด์

(more…)

ขึ้นทะเบียนเจ้าหนี้นอกระบบช่วยแก้หนี้นอกระบบหรือไม่

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

มีข่าวเล็กๆ ชิ้นหนึ่งที่สะดุดความคิดของผม เนื้อหาข่าวระบุว่า ธนาคารแห่งประเทศไทยมีแนวคิดดึงนายทุนปล่อยเงินกู้นอกระบบเข้ามาสู่ในระบบ โดยให้มาขึ้นทะเบียนกับ ธปท.ในการเป็นผู้ให้บริการสินเชื่อแก่บุคคลรายย่อยในระดับรากหญ้า โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบ ลดความเหลื่อมล้ำทางการเงิน และสนับสนุนธุรกิจด้านสินเชื่อแก่บุคคลรายย่อยระดับรากหญ้า

เหตุที่ผมให้ความสนใจข่าวชิ้นนี้ เนื่องจากผมได้เสนอแนวคิดการนำเจ้าหนี้เงินกู้นอกระบบเข้ามาสู่ในระบบมาระยะหนึ่งแล้ว ตัวอย่างเช่น บทความเรื่อง ?การจดทะเบียนเจ้าหนี้เงินกู้นอกระบบ? ในหนังสือ สะกิดคิดเรื่องเมืองไทย ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี 2547

(more…)

ดัชนีชี้วัดภาวะเศรษฐกิจที่แสดงว่าเศรษฐกิจสหรัฐฟื้นแล้ว

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

ดัชนีชี้วัดทางเศรษฐกิจหลายตัวส่งสัญญาณให้เห็นว่าเศรษฐกิจสหรัฐนั้นมีแนวโน้มไปในทิศทางที่เป็นบวก ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อมั่นของผู้บริโภคที่สูงขึ้น อัตราการว่างงานที่ลดลงอย่างมากจากร้อยละ 9.1 ในเดือนสิงหาคม 2554 เหลือร้อยละ 8.2 ในเดือนมีนาคม 2555 หรือสัญญาณจากตลาดหุ้นที่กลับมามีชีวิตชีวามากขึ้นและแตะระดับสูงสุดในรอบหลายปีทั้งดัชนีอุตสาหกรรมดาวโจนส์และดัชนีแนสแดคในช่วงต้นปีที่ผ่านมา เป็นต้น อย่างไรก็ตามท่ามกลางสัญญาณที่เป็นบวกนั้นยังคงมีปัจจัยที่น่ากังวลอีกหลายประการที่อาจส่งผลกระทบต่อการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจของสหรัฐ ไม่ว่าจะเป็นราคาพลังงานที่มีแนวโน้มสูงขึ้นและปัญหาหนี้สาธารณะของหลายประเทศในสหภาพยุโรปซึ่งยังไม่ได้รับการแก้ไขและอาจนำไปสู่ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลกได้

นอกจากสัญญาณและตัวชี้วัดข้างต้นที่มีการกล่าวถึงกันอยู่บ่อยครั้งแล้ว ในสหรัฐยังมีการจับสัญญาณภาวะเศรษฐกิจจากดัชนีชี้วัดอื่นๆ อีกหลายตัวที่น่าสนใจ เช่น

(more…)

ผู้หญิงกับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

ผู้หญิงเป็นกลุ่มคนสำคัญในการขับเคลื่อนการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 การเข้าสู่ตลาดแรงงานของผู้หญิงมีส่วนอย่างยิ่งในการพัฒนาทางเศรษฐกิจในหลายประเทศ อย่างไรก็ตามผู้หญิงจำนวนมากในโลก จำนวนกว่าครึ่งหนึ่งของผู้หญิงวัยทำงานทั่วโลกยังคงไม่มีงานทำ ในช่วงเวลาที่รัฐบาลทั่วโลกแสวงหาแนวทางระยะสั้นและระยะยาวในการพัฒนาเศรษฐกิจ การขยายโอกาสทางเศรษฐกิจไปยังกลุ่มผู้หญิงจำนวนกว่า 1.5 พันล้านคนซึ่งไม่ได้ถูกจ้างงานในระบบ รวมทั้งการขจัดอุปสรรคกีดขวางทางสังคม ทางการศึกษา ทางกฎหมาย และทางการเงิน ในกลุ่มผู้หญิงจึงเป็นประเด็นสำคัญอย่างยิ่ง

ด้วยเหตุนี้เพื่อวัดความก้าวหน้าในการพัฒนาทางเศรษฐกิจในกลุ่มผู้หญิง Economist Intelligence Unit จึงได้สร้างดัชนี

(more…)

ข้อเสนอนโยบายอุตสาหกรรมและแรงงาน ภายหลังการปรับขึ้นค่าจ้าง 300 บาท

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

เมื่อวันที่ 1 เมษายนเป็นวันแรกของการบังคับใช้มาตรการขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำ 300 บาทต่อวันในจังหวัดนำร่อง ซึ่งมาตรการนี้ได้ถูกคัดค้านว่าจะทำให้สถานประกอบการจำนวนมากไม่สามารถอยู่รอดได้ แต่รัฐบาลก็ได้โต้แย้งว่าผู้ประกอบการจำเป็นต้องปรับตัวรับกับภาวะต้นทุนที่เพิ่มสูงขึ้น ข้อโต้แย้งดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความขัดแย้งเกี่ยวกับทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ

ที่จริงแล้ว ปัญหาความสามารถในการแข่งขันของภาคการผลิตของไทยและความเป็นอยู่ของแรงงานเป็นที่รับทราบมาเป็นเวลานานแล้ว และได้มีข้อเสนอให้มีการปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมของประเทศและการพัฒนาผลิตภาพของแรงงานเพื่อยกระดับอัตราการค่าจ้างให้สูงขึ้น แต่ดูเหมือนว่าการดำเนินการต่างๆ ยังเป็นไปอย่างเชื่องช้า

(more…)

?ทุนนิยมแบบเอเชีย?: บทเรียนบางประการสำหรับประเทศตะวันตก

เดลินิวส์
คอลัมน์ แนวคิด ดร.แดน

ในเวลานี้สหรัฐและยุโรปซึ่งเป็นมหาอำนาจของโลกมาเป็นเวลานาน มีสัญญาณของความเสื่อมถอยลงจากภาวะเศรษฐกิจที่ถดถอยที่เผชิญอยู่และมีสัญญาณว่าแรงโน้มถ่วงทางเศรษฐกิจนั้นได้เคลื่อนไปยังประเทศเกิดใหม่แล้ว ดังเห็นได้จากงานศึกษาจำนวนมากที่คาดการณ์ไปในทิศทางดังกล่าว เช่น Subramanian (2011) พบว่า ช่วงปี 1870 สหรัฐและชาติตะวันตกเป็นผู้นำทางเศรษฐกิจ ในปี 1973 ญี่ปุ่นเริ่มผงาดมาทดแทน บางประเทศในยุโรป จนกระทั่งปี 2010 จีนผงาดแซงอยู่ญี่ปุ่นและหลายชาติในยุโรป ขณะที่สหรัฐยังเป็นผู้นำ แต่ที่สำคัญคือคาดว่าปี 2030 จีนจะผงาดขึ้นมาเป็นผู้นำของโลกด้านเศรษฐกิจ สหรัฐเป็นอันดับที่ 2 โดยอินเดียสอดแทรกขึ้นมาอยู่อันดับ 3 ขณะที่ประเทศในยุโรปเริ่มถดถอยลงไป

(more…)