055027_1253449.jpg.800x530_q95_crop-smart_upscale

โมเดล KSL 31220 เทียบกับ คุณภาพการสอนการเรียนรู้ของฮาร์วาร์ด

แม้ว่าฮาร์วาร์ดจะเป็นมหาวิทยาลัยวิจัย (research university) ที่มีภารกิจหลักทางด้านการวิจัยสร้างสรรค์นวัตกรรมองค์ความรู้ แต่ขณะเดียวกันฮาร์วาร์ดยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการส่งเสริมให้คณาจารย์คิดค้นพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนที่มีส่วนเสริมสร้างสติปัญญาและการเรียนรู้ให้แก่ผู้เรียน ทำให้การเรียนการสอนของฮาร์วาร์ดมีคุณภาพระดับสูง ทันยุคทันสมัย และเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นพลวัต 

ล่าสุด หน่วยงานการริเริ่มด้านการเรียนรู้และการสอนแห่งฮาร์วาร์ด หรือ Harvard Initiative for Learning and Teaching ได้ออกมาประกาศผลโครงการที่ผ่านการคัดเลือกให้ได้รับรางวัลเงินทุนสนับสนุนการสอนและการเรียนรู้ในช่วงฤดูใบไม้ผลิทั้งหมด 6 โครงการด้วยกัน เป็นจำนวนเงินโครงการละ 5,000 – 15,000 เหรียญสหรัฐฯ  โดยแต่ละโครงการมีส่วนสำคัญต่อการสร้างความเข้มแข็งให้กับแวดวงวิชาการ การสอนและการเรียนรู้ของฮาร์วาร์ด 

โครงการที่ผ่านการพิจารณาและได้รับรางวัลเงินทุนสนับสนุนการสอนและการเรียนรู้ของหน่วยงานการริเริ่มด้านการเรียนรู้และการสอนแห่งฮาร์วาร์ดครั้งนี้ สามารถจัดแบ่งเป็นหมวดหมู่ได้ 3 หมวดด้วยกัน คือ 

1) การเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีเป็นฐาน ในจำนวนโครงการทั้งหมดนี้มีถึง 3 โครงการด้วยกันที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีแบบออนไลน์ ประกอบด้วย 

     การสร้างการเชื่อมต่อแบบเวลาจริงในชั้นเรียนออนไลน์ (Create real – time connection in online courses) ประเมินประเภทของการโต้ตอบระหว่างคณาจารย์และนักศึกษา และผลิตคู่มือทรัพยากรกรณีศึกษาเพื่อช่วยเหลือผู้สอนในการมีปฏิกิริยากับออนไลน์และนักศึกษา ในพื้นที่การใช้งาน ที่เรียกว่า แคนวาส (Canvas)  

     การขยายกิจกรรมในชั้นเรียนสู่นักศึกษาออนไลน์ เป็นการพัฒนาวิธีการเพื่อให้นักศึกษาได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้ที่ถูกออกแบบสำหรับชั้นเรียนปกติ

     การเปลี่ยนกรณีการสอนการเรียนรู้แบบทีมด้านสาธารณสุขสำหรับแพลตฟอร์มออนไลน์:โครงการพัฒนาโมดูลการเรียนรู้ผ่านสื่ออีเลคโทรนิคส์ ระบุวิธีการที่มีประสิทธิภาพเพื่อการเปลี่ยนผ่านการเรียนรู้แบบเชิงรุกและกิจกรรมโดยใช้ทีมเป็นฐานสู่ชุมชนการเรียนรู้แบบออนไลน์ การพัฒนาต้นแบบดังกล่าวนี้จะแสวงหาพื้นที่สำหรับประสานเวลาการเรียนรู้แบบออนไลน์และจะรวมเครื่องมือสื่อสังคมออนไลน์เพื่อการสื่อสารที่ไร้รอยต่อ (seamless communication) และการร่วมมือภายในชุมชนออนไลน์เข้าด้วยกัน โดยคาดว่าการค้นพบจากโครงการพัฒนาโมดูลอิเล็กทรอนิกส์ดังกล่าวนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้สอนในการสร้างโครงการที่มีลักษณะคล้ายกันตลอดทุกสภาพการณ์ทางการศึกษาภายในมหาวิทยาลัย

2) การมุ่งเน้นพัฒนาทักษะการคิด การคิดเป็นทักษะที่สำคัญประการหนึ่งของผู้เรียนในยุค

ศตวรรษที่ 21 โดยในจำนวนนี้มี 1 โครงการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทักษะการคิดให้แก่ผู้เรียนดังกล่าวนี้คือ การพัฒนาหลักสูตรการคิดเชิงการออกแบบข้ามวิทยาลัยต่างๆ ของฮาวาร์ด สร้างชุมชนการปฏิบัติเกี่ยวกับการคิดเชิงการออกแบบทั่วทั้งฮาร์วาร์ด ด้วยการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ การมีตำแหน่งนักออกแบบ และแพลตฟอร์มทรัพยากรออนไลน์

3) การพัฒนาเครื่องมือการเรียนรู้ ในจำนวนนี้มี 2 โครงการที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเครื่องมือ การเรียนรู้ดังกล่าวนี้ ประกอบด้วย

     การสร้างชุดเครื่องมือดีไอวาย (Build a DIY flipping kit) สร้างชุดเครื่องมือ “ทำมันด้วยตัวคุณเอง” เพื่อช่วยคณาจารย์ทั้งมหาวิทยาลัยพัฒนาเครื่องมือการเรียนรู้แบบผสมผสานสำหรับใช้ในพื้นที่การใช้งาน ที่เรียกว่า แคนวาส (Canvas) โดยผู้ได้รับรางวัลมีเป้าหมายที่จะสร้างชุดเครื่องมือดีไอวายในรูปแบบของทรัพยากรออนไลน์ วีดีโอสาธิต และวิธีการเข้าถึงอย่างง่าย ๆ แต่มีระบบระเบียบ 

     การประเมินผลกระทบของ Mechanistic Concept Mapping (MCM) ในฐานะเครื่องมือการเรียนรู้แบบร่วมมือ วิจัยแบบผสมผสานวิธีในรายวิชา Homeostasis I ที่วิทยาลัยแพทย์ศาสตร์แห่งฮาร์วาร์ด โดยโครงการดังกล่าวนี้มีสมมติฐานที่เป็นประโยชน์ต่อนักศึกษาหลายประการ ประกอบด้วย การระบุช่องวางในองค์ความรู้ การสำรวจคุณภาพของการทำงานเป็นทีม ความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงในการจัดการกับความไม่แน่นอน การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ และการเพิ่มความอยากรู้อยากเห็น

     การสนับสนุนเงินทุนพัฒนาคุณภาพการสอนและการเรียนรู้ของหน่วยงานการริเริ่มด้านการเรียนรู้และการสอนแห่งฮาร์วาร์ด เป็นตัวสะท้อนสำคัญที่ทำให้เห็นถึงทิศทางการจัดการศึกษาและการเรียนรู้ในยุคศตวรรษที่ 21 ที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะการคิดให้แก่ผู้เรียนและการบูรณาการนำเทคโนโลยีเข้ามาบูรณาการในการพัฒนาช่องทางการให้บริการและคุณภาพการจัดการเรียนการสอนมากขึ้น

ประยุกต์สู่มหาวิทยาลัยไทย

มหาวิทยาลัยควรส่งเสริมการพัฒนาการเรียนการสอนรูปแบบใหม่ ๆ ที่จะมีส่วนเตรียมผู้เรียนให้พร้อมสำหรับการทำงานและการใช้ชีวิตในยุคศตวรรษที่ 21 โดยเฉพาะอย่างยิ่งการให้ความสำคัญกับการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนรอบด้านทั้งด้านความรู้ ทักษะ และลักษณะชีวิต2  หรือที่ผมเรียกว่า โมเดลสมรรถนะ KSL 31220 คือ 

     ความรู้ (knowledge) 3 มิติ ประกอบด้วย รู้ลึก รู้กว้าง รู้ไกล3  
     ทักษะ (skills) 12 หมวด ประกอบด้วย ทักษะการคิด 10 มิติ ทักษะภาษาต่างประเทศ ทักษะการใช้เทคโนโลยี ทักษะการสร้างเครือข่าย ทักษะการเป็นผู้ประกอบการ ทักษะการตัดสินใจ ทักษะการบริหารจัดการ ทักษะการใช้เหตุผล ทักษะการจัดระบบ ทักษะการเป็นผู้นำ ทักษะการสื่อสาร และทักษะการอยู่ร่วมกับผู้อื่น
      ลักษณะชีวิต (life characteristics) 20 ประการ ประกอบด้วย การมีวิสัยทัศน์ ความซื่อสัตย์ รักษาคำพูด มีวินัย เอาจริงเอาจัง อดทนพากเพียร กระทำดีเลิศทุกเวลา ไวต่อความรู้สึกของผู้อื่น มีมนุษย์สัมพันธ์ มุ่งมั่นขยันพากเพียร รู้จักบังคับตน ซื่อตรงและเที่ยงธรรม รับผิดชอบ มีคำพูดและความคิดแง่บวก มีความยุติธรรม กล้าหาญ เสียสละ เรียนรู้ตลอดชีวิต มีความรอบคอบ และถ่อมใจ

ผมเห็นว่า การพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนรอบด้านหรือให้มีศักยภาพสูงดังกล่าวนี้ควรเป็นเป้าหมายของการจัดการศึกษาทุกระดับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งระดับอุดมศึกษาที่มหาวิทยาลัยควรเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์ทางการเรียนรู้เพื่อบรรลุเป้าหมายหรือวัตถุประสงค์ด้านการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนรอบด้านดังกล่าวนี้ ด้วยการส่งเสริมและกระตุ้นให้เกิดการพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนในมหาวิทยาลัย เช่น การให้ทุนสนับสนุนแก่คณาจารย์คิดค้นสร้างสรรค์นวัตกรรมการสอนภายใต้กรอบโมเดลสมรรถนะ KSL 31220 ดังกล่าวนี้ อันจะเป็นประโยชน์ทั้งต่อการเตรียมผู้เรียนให้พร้อมสำหรับการทำงานและการใช้ชีวิตในยุคศตวรรษที่ 21 และสนับสนุนการพัฒนาประเทศโดยรวมด้วยครับ
 


1Harvard schools, offices, and affiliates. HILT awards six $5-15K Spark Grants for teaching and learning.  [Online]. accessed February 15, 2016, available from http://news.harvard.edu/gazette/story/newsplus/hilt-awards-six-5-15k-spark-grants-for-teaching-and-learning/
2เกรียงศักดิ์เจริญวงศ์ศักดิ์. คลื่นลูกที่ 5 ปราชญสังคม: สังคมไทยที่พึงประสงค์ในศตวรรษที่ 21. พิมพ์ครั้งที่ 2 (กรุงเทพฯ : ซัคเซส มีเดีย, 2542), หน้า 194.
3เกรียงศักดิ์เจริญวงศ์ศักดิ์. มองฝันวันข้างหน้า วิสัยทัศน์ประเทศไทยปี 2560. พิมพ์ครั้งที่ 1 (กรุงเทพฯ : ซัคเซส มีเดีย, 2541), หน้า 173 – 174. 
 

ที่มา: สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์
คอลัมน์ : สะท้อนคิดจากฮาร์วาร์ด
ปีที่ 63 ฉบับที่ 24 ศุกร์ 26 กุมภาพันธ์ – พฤหัสบดี 3 มีนาคม 2559


ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์
นักวิชาการอาวุโส มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
ประธานสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา (IFD)
kriengsak@kriengsak.com, http://www.kriengsak.com 
แหล่งที่มาของภาพ : http://s3.amazonaws.com/libapps/accounts/56624/images/055027_1253449.jpg.800x530_q95_crop-smart_upscale.jpg

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>