etudiantes-de-harvard

ฮาร์วาร์ดส่งเสริมประสบการณ์การเรียนรู้ระดับโลกให้แก่นักศึกษา

ด้วยภารกิจการเป็นมหาวิทยาลัยระดับโลกหรือมหาวิทยาลัยชั้นนำทางวิชาการที่มีผลกระทบระดับโลกของฮาร์วาร์ด ทำให้ฮาร์วาร์ดต้องคิดพัฒนาประสบการณ์การเรียนรู้ที่จะมีส่วนช่วยให้บรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว โดยเฉพาะอย่างยิ่งประสบการณ์การเรียนรู้ที่เชื่อมต่อกับบริบทการเรียนรู้ระดับโลก ซึ่งนอกจากจะช่วยพัฒนานักศึกษาให้มีปรัชญาการมองโลก1 และทัศนคติที่เอื้อต่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในขอบเขตปริมณฑลที่กว้างที่สุดคือระดับโลกแล้ว ยังมีส่วนเสริมสร้างทักษะและลักษณะชีวิตที่ทำให้เป็นผู้มีความสามารถในการแข่งขันระดับโลก อาทิ ทักษะการทำงานเป็นทีม ทักษะภาษาต่างประเทศ ทักษะการสร้างเครือข่าย การเรียนรู้ตลอดชีวิต ให้แก่นักศึกษา อันมีส่วนสำคัญในการเสริมสร้างนักศึกษาให้มีสมรรถนะสามารถแข่งขันได้ในเวทีระดับโลกด้วยอีกทางหนึ่ง 

วิธีพัฒนาประสบการณ์การเรียนรู้ระดับโลกให้แก่นักศึกษาฮาร์วาร์ดที่สำคัญประการหนึ่งคือ การสนับสนุนคณาจารย์คิดสร้างสรรค์พัฒนานวัตกรรมโปรแกรมภาคฤดูร้อน (innovative summer programs) ที่จะมีส่วนช่วยเสริมสร้างประสบการณ์ระดับโลกให้แก่นักศึกษา ซึ่งที่ผ่านมาคณาจารย์ฮาร์วาร์ดมีการพัฒนาโปรแกรมดังกล่าวนี้ในลักษณะหลากหลาย อาทิ การฝึกงานในประเทศมาเลเซีย การทำวิจัยในประเทศบราซิล การพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนในประเทศอิตาลี2 เป็นต้น การพัฒนานวัตกรรมโปรแกรมภาคฤดูร้อนเป็นเพียงส่วนหนึ่งของกิจกรรมเสริมสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ระดับโลกให้แก่นักศึกษา ซึ่งประสบการณ์การเรียนรู้ดังกล่าวนี้เป็นประโยชน์ต่อการนำมาพัฒนาต่อยอดขยายขอบเขตการเรียนรู้ของนักศึกษาให้มีมิติความลึกซึ้งและกว้างไกลมากยิ่งขึ้น

ผมวิเคราะห์ว่า กิจกรรมการพัฒนาประสบการณ์การเรียนรู้ระดับโลกให้แก่นักศึกษาของฮาร์วาร์ดดังกล่าวนี้มีลักษณะที่น่าสนใจ เป็นประโยชน์ต่อมหาวิทยาลัยไทยในการนำมาใช้กรณีศึกษาเรียนรู้ ดังนี้    

สร้างโอกาสการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรม เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้มีประสบการณ์การเรียนรู้ในต่างแดน เรียนรู้จักการปรับตัวอยู่ร่วมกับคนต่างวัฒนธรรม เสริมสร้างให้เกิดความสัมพันธ์อันดีระหว่างกัน เข้าใจและสามารถปรับตัวอยู่ท่ามกลางความแตกต่างหลากหลาย สามารถนำความแตกต่างหลากหลายมาต่อยอดให้เกิดสิ่งใหม่ที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาสติปัญญาและการเรียนรู้ อาทิ การศึกษาเรียนรู้เก็บเกี่ยวประสบการณ์ในประเทศสิงคโปร์ ประเทศมาเลเซีย ประเทศบราซิล ประเทศอิตาลี ช่วยเปิดโลกทัศน์มุมมองระดับโลกที่สำคัญให้แก่นักศึกษาอีกทางหนึ่ง 

ขยายขอบเขตประเด็นเนื้อหาพัฒนาการเรียนรู้สู่ระดับโลก อาทิ การฝึกทักษะการเรียนรู้และการทำงานข้ามวัฒนธรรม การพัฒนาทักษะภาษาต่างประเทศ การเป็นบรรยากาศแลกเปลี่ยนและถ่ายทอดองค์ความรู้และทักษะระหว่างกัน ขยายขอบเขตประเด็นเนื้อหาพัฒนาการเรียนรู้ของนักศึกษาให้มีมิติกว้างขวาง ลึกซึ้ง และกว้างไกล ทำให้นักศึกษาได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ที่แตกต่างไปจากสิ่งแวดล้อมเดิม เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาการเรียนรู้และความรู้ของนักศึกษาด้วยอีกทางหนึ่ง 

การเสริมสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ระดับโลกให้แก่นักศึกษาดังกล่าวนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิสัยทัศน์การจัดการศึกษาในยุคศตวรรษที่ 21 ของฮาร์วาร์ด ที่ฮาร์วาร์ดต้องการขับเคลื่อนผลักดันให้เกิดขึ้นอย่างจริงจังทุกระดับ 

ประยุกต์สู่มหาวิทยาลัยไทย

มหาวิทยาลัยควรส่งเสริมให้เกิดบรรยากาศการเรียนรู้ระดับโลกให้แก่นักศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทที่ต้องเชื่อมต่อกับระดับภูมิภาคและระดับโลก เพื่อเตรียมผู้เรียนให้พร้อมสำหรับการศึกษาและการเรียนรู้เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก อาทิ ประเทศสิงคโปร์ ผู้นำประเทศมีวิสัยทัศน์ต้องการพัฒนาให้มีมหาวิทยาลัยมาตรฐานระดับโลก เพื่อดึงดูดนักศึกษาต่างชาติที่มีศักยภาพสูงมาช่วยเสริมความเข้มแข็งให้มหาวิทยาลัยของสิงคโปร์และเพิ่มพูนประสบการณ์ทางการศึกษาเรียนรู้ให้แก่นักศึกษาสิงคโปร์3 ปัจจุบันสิงคโปร์มีมหาวิทยาลัยชั้นนำติดอันดับต้นของโลกอยู่ 2 แห่งคือ มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (National University of Singapore) และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง (Nanyang Technological University) ทั้ง 2 มหาวิทยาลัยให้ความสำคัญกับการส่งเสริมบรรยากาศการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรม ผลิตและสร้างบัณฑิตที่มีคุณภาพและขีดความสามารถระดับโลก

ผมเสนอให้มีการพัฒนาบรรยากาศการเรียนรู้ระดับโลกให้แก่นักศึกษาอย่างจริงจัง โดยออกแบบให้มีลักษณะหลากหลายเป็นประโยชน์ต่อการเสริมสร้างการเรียนรู้ให้แก่ผู้เรียน อาทิ การริเริ่มให้มีกิจกรรมการฝึกงานและแลกเปลี่ยนการทำวิจัยระหว่างนักศึกษากับมหาวิทยาลัยชั้นนำระดับภูมิภาคและระดับโลก โดยในอันดับแรกเป็นความร่วมมือของหลักสูตรนานาชาติ และค่อยๆ เปิดให้หลักสูตรภาษาไทยได้แลกเปลี่ยนกับมหาวิทยาลัยในภูมิภาคและนอกภูมิภาคในที่สุด อันจะเป็นการขยายขอบเขตประเด็นเนื้อหาพัฒนาการเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาสติปัญญาและช่วยเปิดโลกทัศน์มุมมองระดับโลกให้แก่นักศึกษา เป็นประโยชน์ไม่เพียงเฉพาะต่อตัวนักศึกษาและมหาวิทยาลัยเท่านั้น แต่ยังจะเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติสังคมที่จะมีกำลังคนที่มีสมรรถนะสามารถแข่งขันได้ในระดับภูมิภาคและระดับโลกในอนาคตอีกทางหนึ่งครับ


1กรอบโลกทัศน์/ชีวทัศน์ หรือ ปรัชญาการมองโลก หมายถึง มาตรฐานที่คน ๆ หนึ่งใช้ในการประเมิน ให้คุณค่า หรือตัดสินเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่เกิดขึ้นในโลกและในชีวิต ซึ่งเรียกได้ว่าเป็น ตัวแบบความคิด (Model) หรือ ปรัชญาการมองโลกของมนุษย์ (worldview) นำเสนอใน เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. ลายแทงนักคิด. พิมพ์ครั้งที่ 5. (กรุงเทพฯ : ซัคเซส มีเดีย, 2555), หน้า 160.  
2Alvin Powell, Seed capital for summer learning. [Online]. accessed May 30, 2016, available from http://news.harvard.edu/gazette/story/2016/05/seed-capital-for-summer-learning/
3สุนทรพจน์ของนายโกะ จ๊ก ตง นายกรัฐมนตรีสิงคโปร์ ในหัวข้อ Shaping our Future : Thinking Schools, Learning Nation นำเสนอใน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. วิสัยทัศน์และยุทธศาสตร์การปฏิรูปการศึกษาของประเทศสิงคโปร์ : ข้อคิดสำหรับประเทศไทย / จริยพร แสงนภาบวร, แปล, หน้า 38.

 

ที่มา: สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์
คอลัมน์ : สะท้อนคิดจากฮาร์วาร์ดปีที่ 63
ฉบับที่ 39 ศุกร์ 10 – พฤหัสบดี 16 มิถุนายน 2559


ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์
นักวิชาการอาวุโส มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
ประธานสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา (IFD)
kriengsak@kriengsak.comhttp://www.kriengsak.com 
แหล่งที่มาของภาพ : http://i.f1g.fr/media/ext/1900×1900/madame.lefigaro.fr/sites/default/files/img/2016/04/etudiantes-de-harvard.jpg

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>